Zbog nepromenjenog Zakona o izboru narodnih poslanika predstojeći parlamentarni izbori predstavljaju veliki rizik za etničke zajednice

Vojvodina ima najveće šanse da predstavnike nacionalnih manjina uvede u skupštinsku salu

 Nastavak sa 1. strane
Računajući da bi udruženi u saveze manjinskih partija mogli da osvoje dovoljan broj glasova za ulazak u narodni parlament, pojedni lideri stranaka etničkih zajednica, zastupajući interese Mađara, Bošnjaka, Roma, Rumuna, Vlaha, Slovaka i Bugara, pokušaće da se izbore za određen broj mesta u Skupštini Srbije. Rezultat ovakvog udruživanja zavisiće od programskih načela koalicija manjinskih stranaka, ali svaka prognoza bi bila preuranjena s obzirom na to da se i ovog puta po nekoliko koalicijia obraća istoj ciljnoj grupi, odnosno etničkoj zajednici što će verovatno dovesti do ospianja glasova birača i usitnjavanja izbornih rezultata.
Mađari i Romi će, na primer, pored uobičajene stranačke ponude, biti u mogućnosti i da izaberu koaliciju "Zajedno za toleranciju" Rasima Ljajića (Sandžačka demokratska partija), Nenada Čanka iz Lige socijademokrata Vojvodine, Jožefa Kase (Savez vojvođanskih Mađara) i "Koalicije Šumadija" Branislava Kovačevića ili Reformiste Vojvodine Miodraga Isakova. Bošnjačkom biračkom telu ponuđene su dve mogućnosti - da svoj glas daju Demokratskoj stranci, na čijoj listi se nalaze predstavnici Bošnjačke demokratske stranke Sandžaka, ili listi "Zajedno za toleranciju". Za glasove Vlaha istovremeno se bore lideri Demohrišćana i Liberala Srbije Vladan Batić i Dušan Mihajlović, dok će pripadnici bugarske nacionalne manjine, između ostalog, moći da bi raju i između Batićevog saveza stranaka ili koalicije "Zajedno za toleranciju".
Prošlogodišnjim popisom utvrđeno je da u ukupnoj populaciji stanovništva Srbije (bez Kosova i Metohije) manjine čine oko 17 odsto stanovništva. Centralna Srbija je, izuzev Sandžaka gde živi oko 300 hiljada Bošnjaka, relativno homogena sredina u kojoj većinsko stanovništvo čine Srbi. Po brojnim karakteristikama, statističari Vojvodinu svrstavaju u centralnoevropski region u kome živi 1.321.807 Srba, 290.207 Mađara, 56.637 Slovaka, 56.546 Hrvata, 30.419 Rumuna, dok je romske nacionalnosti 29.057 građana. Sudeći prema dosadašnjem grupisanju stranaka nacionalnih manjina i novoformiranim koalicijiama, Vojvodina se nametnula kao region za koji se treba istinski boriti, i koji bi, prema procenama, u skupštinsku salu republičkog parlamenta mogao da uvede predstavnike nacionalnih manjina u Srbiji.
Za izlazak na parlamentarne izbore ovoj koaliciji "Zajedno za toleranciju" dosad su se pridružili i Demohrišćanski i Građanski pokret vojvođanskih Mađara, predstavnici dveju stranaka vojvođanskih Hrvata - Hrvatskog narodnog saveza Franje Vukoja i Demokratski savez Hrvata u Vojvodini Petra Kuntića. Lideri ove koalicije mogli bi da računaju na veliku podršku Mađara koji u populaciji Srbije čine 3,91 odsto stanovništva (293.299) i uglavnom su nastanjeni u Vojvodini. Prirodno bi bilo očekivati da će kampanja ovog saveza stranaka, pored Sandžaka, staviti akcenat i na Suboticu, Kanjižu, Bečej, Mali Iđoš, Bačku Topolu, Adu, Sentu i Čoku gde pripadnici mađarske etničke zajednice čine većinu stanovništva. Ukoliko računaju na biračko telo hrvatske etničke zajednice, predstavnici koalicije bi i u ovom slučaju trebalo da računaju na Vojvodinu gde živi oko 80 odsto od ukupno popisanih 70.602 pripadnika hrvatske nacionalnosti.
Da je cenzus smanjen na dva odsto, pretpostavke govore da bi Bošnjaci, putem "svojih" stranaka, pored Mađara, bez problema bili zastupljeni u narodnom parlamentu. Najjače uporište bošnjačke nacionalne manjine je Sandžak, odnosno Sjenica, Tutin i Novi Pazar, kao i mesta Zlatiborskog okruga - Prijepolje (13.109), Priboj (5.567) i Nova Varoš (1.028). Prema prošlogodišnjem popisu u Srbiji živi 136.087 pripadnika ove zajednice što je 1,82 odsto stanovništva Srbije, a za razliku od drugih etničkih grupa, u Vojvodini živi svega 417 Bošnjaka.
Koaliciji "Zajedno za toleranciju" pristupile su i Demokratska stranka Roma Srbije, Romska kongresna partija i Demokratski savez Bugara u Jugoslaviji, a prema ocenama Rasima Ljajića, pristupanjem dve najznačajnije romske organizacije ovoj koaliciji povećavaju šanse, ne samo za prelazak izbornog cenzusa, već i za učešće predstavnika nacionalnih manjina u fomiranju nove republičke vlade u kojoj će ova koalcija biti ozbiljan partner strankama kojima predstoji formiranje izvršne vlasti.
Prema zvaničnim popisnim podacima iz 2002.godine u Srbiji živi 108.193 Roma, što prema mnogim procenama, ne odgovara stvarnom broju pripadnika ove populacije s obzirom na neadekvatne uslove življenja po nehigijenskim naseljima, bez stalnog prebivališta i nepostojanja ličnih dokumenata. Udruživanjem sa drugim strankama, i romsko biračko telo, inače politički slabo organizovano, pozvano je da preko političkih partija uđe u institucije vlasti i bori se za svoje interese. U centralnoj Srbiji danas živi 79.136 Roma, u Vojvodini 79.136, u strukturi stanovništva Beograda popisan je 19.191 pripadnik romske nacionalnosti, dok po okruzima najveći broj Roma živi u Nišavskom - 9.224, Topličkom - 3.338 i Mačvanskom - 3.235.
Na glasove Roma i Mađara, uz slogan "da svi živimo od plate i penzije", pred predstojeće parlamentarne izbore računa i Miodrag Isakov, nosilac liste Reformisti-Socijademokratske partije Vojvodine-Srbije na čijoj se listi nalaze i članovi Demokratske stranke vojvođanskih Mađara Andraša Agoštona, kao i Socijademokratske partije Roma SCG Srđana Šajna.
Lider Demohrišćanske stranke Srbije Vladan Batić na izborima će nastupiti zajedno sa predstavnicima Demokratskog pokreta Rumuna u Srbiji, nekoliko nevladinih organizacija Rumuna i Vlaha iz istočne Srbije, Partijom Bugara i Demokratskom partijom Slovaka u Srbiji. Rumuni čine 0,46 odsto stanovništva Srbije, u centralnoj Srbiji popisano je 4.157 pripadnika ove etničke zajednice, dok ih mnogo više danas živi u Vojvodini - 30.419. Najviše žitelja ove nacionalnosti - 21.618, živi u Južno-banatskom okrugu (Alibunaru, Vršcu, Pančevu, Beloj Crkvi, Kovačici, Kovinu, Opovu i Plandištu), u Srednje-banatskom okrugu ima 5.156 Rumuna, dok ih u Beogradu živi 1.379.
Vlasi čine 0,53 odsto stanovništva Srbije (40.054), a najbrojniji su u centralnoj Srbiji - 39.953, dok deo vojvođanske populacije čini svega 101 Vlah. Vlasi su, kao najbrojniji predstavnici svoje nacionalne zajednice, uglavnom nastanjeni u Borskom okrugu gde ih po popisu živi 16.449. Batić bi, tako, prema statističkim rezultatima popisa stanovništva Srbije, trebalo da "pojača" kampanju u Boru, Kladovu, Majdanpeku i Negotinu, a istim tempom trebalo bi da nastavi i po Braničevskom okrugu gde u Kučevu, Petrovcu, Žagubici, Golupcu, Velikom Gradištu, Požarevcu, Žagubici, Malom Crniću i Žabarima živi 14.083 Vlaha.
Kao prilično homogena grupacija, Slovaci su uglavnom nastanjen u Kovačici i Bačkom Petrovcu. Čine 0,79 odsto populacije stanovništva Srbije i prema prošlogodišnjem popisu ih ima 59.021, od čega 56.637 Slovaka živi u Vojvodini.
Imajući u vidu da je lider Demohrišćana mesto u parlamentu Srbije predvideo i za predstavnike bugarske nacionalne manjine, koja čini 0,27 odsto stanovništva Republike, najveću podršku ove etničke grupe na predstojećim izborima Vladan Batić bi trebalo da očekuje u Dimitrovgradu i Bosilegradu, gde živi većina od ukupno 20.497 Bugara.
Potpisivanjem sporazum o zajedničkom nastupu na izborima sa Vlaškom demokratskom unijom, o interesima Vlaha obećali su da će se pobrinuti i Liberali Srbije Dušana Mihajlovića. U zavisnosti od opredeljenja, nezavisna Srbija ili regionalizacija Srbije u kojoj bi Homolje i Timok mogli da budu jedan bogatiji region, Vlasima će 28. decembra razmisliti da li će svoj glas poveriti Vladanu Batiću, Dušanu Mihajloviću ili nekom trećem.
Kao jedna od brojnijih nacionalnih manjina, Albanci su i ovog puta odlučili da bojkutuju parlamentarne izbore i propuste priliku da izaberu svoje legitimne predstavnike u republičkim organima vlasti. U strukturi stanovništva Srbije (bez Kosova i Metohije) albanska nacionalna zajednica zastupljena je sa 0,82 odsto. Popisom je registrovano 61.647 Albanaca, od kojih u centralnoj Srbiji, najviše u Preševu i Bujanovcu, živi 59.952, a u Vojvodini 1.695 pripadnike ove manjine. Ivana Vušković